Irênê là người gốc Hy Lạp, được giáo huấn bởi Thánh Pôlycapô, môn đệ Thánh Gioan tông đồ. Irênê nhớ mãi hình ảnh sống động của thánh Pôlicapô mất năm 155. Vậy có thể Irênê ra đời khoảng từ năm 130 đến 135.

Thánh Pôlicapô gọi Irênê sang Gaule. Tại đây Irênê thụ phong linh mục do Đức Pôthinô, Giám mục Lyon (Pháp). Chính trong thành phố này, Đức Giám Mục Pôthinô đã được phúc tử đạo cùng với rất nhiều vị khác. Lúc đó, Irênê không được tử đạo vì phải chuyển giúp một sứ điệp quan trọng tới Đức Thánh Cha ở Rôma.

Trở lại Lyon, cha Irênê gặp lại một giáo đoàn côi cút. Hoàng đế Marcô Aureliô vừa giết hại các Kitô hữu. Đức Giám Mục Pôthinô đã bị sát hại. Cha Irênê được bầu lên kế vị, ngài thành thủ lãnh Giáo Hội tại xứ Gaule.

Ngài phải chiến đấu không ngừng, bởi các lạc giáo nổi lên chống phá Giáo Hội. Đức Giám Mục Irênê hết lòng chống lại các lạc thuyết nhưng vẫn yêu thương những kẻ lầm lạc, Ngài cầu nguyện và van nài họ trở về với Giáo Hội thật.

Nhờ lòng đạo đức và kiến thức dồi dào, ngài đã đem lại nhiều kết quả cho giáo đoàn và gây một ảnh hưởng sâu rộng nơi lương dân, nhất là ra sức giữ đoàn chiên Chúa khỏi những mầm mống tà giáo vừa xuất hiện. Ngoài ra, ngài còn viết rất nhiều sách chống lại những người lạc giáo.

Ðến thời hoàng đế Sévère, cuộc bách hại càng dữ dội hơn, nhất là tại Lyon. Đức Giám Mục Irênê cũng không thoát khỏi, Ngài bị giam, bị tra tấn dã man và bị trảm quyết ngày 28.06.202. Một tài liệu cố cho thấy có đến 19.000 Kitô hữu cùng chịu chết vì đạo với Ngài.

Lm. Sta-nít-la-ô Nguyễn Đức Vệ