Vinh Sơn Phaolô sinh ngày 24.04.1580, tại tại làng Pouy, tỉnh Gascony, gần Dax, Pháp trong một gia đình nông dân nghèo khó có sáu người con. Thời thơ ấu, cậu lo chăn cừu và có những kinh nghiệm về số phận của người dân quê. Từ đó, lòng bác ái sớm nẩy nở trong tâm hồn cậu.

Thấy con mình có lòng bác ái lại thông minh, cha cậu hy sinh cho Vinh Sơn theo ơn gọi làm giáo sĩ và học với các cha dòng Phanxicô tại Dax. Đến bậc đại học, người cha đã bán bầy cừu lo cho cậu.

Vinh Sơn thụ phong linh mục năm 1600 và lưu trú tại Toulouse cho đến khi đi Marseille nhận thừa kế. Trên đường về từ Marseille, cha bị người Turk bắt cóc đưa đi Tunis và bị bán làm nô lệ. Cha cảm hoá người chủ trở thành Kitô hữu, và cha được trả tự do năm 1607.

Sau đó, ngài trở lại Pháp và nhận nhiệm sở tại một giáo xứ gần Paris. Ngài đã luôn rao giảng lòng thương xót Chúa và sống chứng nhân tình yêu Chúa. Ngài yêu thương các người nghèo, đau khổ, lao động vất vả, đặc biệt lưu tâm đến việc giáo dục các thiếu nữ.

Linh đạo sống của ngài khởi đi từ việc tập hợp các “nữ tỳ người nghèo”, để sáng lập Tu hội Nữ Tử Bác Ái, nhằm hướng khả năng phục vụ hữu hiệu hơn, nhờ thánh Louise de Marillac trợ giúp.

Ngài đề cao vai trò mục tử đối với người nghèo. Năm 1625, ngài lập Tu hội “Linh Mục Thừa Sai” (Lazaristes) đào tạo giáo sĩ theo tinh thần Công Đồng Trente và nâng đỡ người nghèo, đặc biệt ở vùng quê.

Cha Vinh Sơn Phaolô mất ngày 27.09.1660 tại Paris. Ngài đã được Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XIII phong Chân Phước ngày 13.08.1739 và Đức Giáo Hoàng Clêmentê XII tôn phong Ngài lên Hiển Thánh ngày 16.06.1737. Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã tôn Ngài làm Bổn Mạng các hội Từ Thiện Công giáo năm 1885.

Lm. Sta-nít-la-ô Nguyễn Đức Vệ