Bônaventura sinh năm 1221 tại Bagnorea, nước Ý, con ông Giovanni di Fidanza và bà Ritella, được đặt tên là Giovanni. Lúc lên 04, cậu lâm trọng bệnh vô phương cứu chữa. Người mẹ ẵm cậu tới gặp thánh Phanxicô Assisi vừa mới qua đời. Bà khấn với Ngài và Giovanni hết bệnh. Sung sướng, người mẹ kêu lên: “O buona Ventura” (tiếng Ý = Ôi cuộc mạo hiểm tốt đẹp). Do đó Giovanni lấy tên Bônaventura khi vào dòng Phanxicô sau này.
Tới tuổi 15, Bônaventura theo học tại Paris nghề y như cha mình. Năm 1243, anh xin vào dòng Phanxicô, chuyển sang học thần học và kết thân với một sinh viên tài ba khác là Thomas Aquinô. Ngỡ ngàng về sự hiểu biết của bạn mình. Thomas hỏi Bônaventura xem đã học sách nào? Bônaventura chỉ cây thánh giá trả lời: – Đây là nguồn mọi hiểu biết của tôi. Tôi học Chúa Giêsu bị đóng đinh. Về sau, Bonaventura cùng với Thomas Aquinô và Duns Scot (cũng dòng Phanxicô) làm thành bộ ba đại Thần học gia Kinh viện của thời Trung Cổ.
Năm 1257, ngài được chọn làm bề trên cả dòng Phanxicô. Trong dòng đang có sự phân rẽ giữa những người nhiệt tâm muốn tuân giữ nghiêm nhặt luật dòng và những người muốn chước giảm. Nhờ sự thánh thiện và tài khéo léo, Bônaventura đã giải quyết các vấn đề cách ổn thỏa.
Chính Ngài tổ chức việc học hành cho các giáo sĩ trong dòng, làm cho công cuộc tông đồ được phổ biến rộng rãi đến cả những bậc thức giả lẫn giới bình dân.
Ngoài những hoạt động bên ngoài ấy, Bônaventura còn lo viết sách để huấn luyện các tu sĩ và những sách về triết học, thần học và Thánh kinh. Chúng ta có thể kể đến cuốn “chú giải luật dòng Phanxicô”, “hạnh tích thánh Phanxicô”, nhất là cuốn “hành trình của linh hồn hướng về Thiên Chúa”.
Với lòng khiêm tốn Bônaventura đã từ chối chức Tổng giám mục thành York mà Đức Giáo Hoàng Clêmentê IV đề nghị… Nhưng Đức Giáo Hoàng Grêgoriô X đã quyết định đặt Ngài làm Hồng y cai quản giáo phận Albanô.
Ngày 28.05.1273 ngài nhận chức và là cánh tay đắc lực của Đức Giáo Hoàng. Phần đóng góp của ngài vào sự hợp nhất Giáo hội Hy lạp và Rôma tại Công đồng Lyon thật lớn lao.
Nhưng khi Công đồng Lyon còn đang nhóm họp thì Bônaventura từ trần ngày 14.07.1274. Đức Sixtô IV phong Ngài lên bậc Hiển Thánh năm 1482 và Đức Sixtô V đã đặt Ngài làm tiến sĩ Hội Thánh năm 1858. Người ta gọi Ngài là “Tiến sĩ sốt mến” (Docteur séraphique, do tên Séraphim là “Thần sốt mến” trong 9 phẩm thiên thần), bởi lẽ các tác phẩm của ngài luôn đầy nhiệt tình mến yêu Thiên Chúa.
Lm. Sta-nít-la-ô Nguyễn Đức Vệ