Gioan Đamas tên thật là Gioan Mansour, sinh năm 676 tại Đamas, xứ Syria, trong một gia đình Công giáo Ả-rập, làm nghề thu thuế cho nhà vua. Đến lượt Mansour cũng trông coi việc thâu thuế những tín hữu Công giáo để nộp cho lãnh chúa thành Đamas người Hồi giáo. Năm 720 giáo chủ Hồi giáo muốn biến đạo Hồi thành quốc giáo nên cho nghỉ việc mọi công chức không theo đạo Hồi. Sau khi nghỉ việc, Mansour đã 45 tuổi, hành hương sang Palestine. Đến Đất Thánh, Mansour cảm thấy được ơn gọi nên xin gia nhập tu viện St. Sabas tọa lạc giữa Giêrusalem và Bêlem. Khi chịu chức linh mục Mansour chọn tên thánh là Gioan. Công việc của cha Gioan là đi thuyết pháp trong thành Giêrusalem.

Khi có những tranh chấp về việc tôn kính các tượng ảnh thì chính Gioan là đấng đã đứng ra hăng hái bênh vực Gioan Đamas “Không phải tôi tôn thờ vật chất nhưng tôn thờ Đấng đã tạo ra vật chất. Đấng mà vì yêu thương tôi và cứu độ tôi, đã mang một nhục thể, đã chọn một hình ảnh vật chất. Đúng vậy: “Ngôi Lời đã làm người và đã ở giữa chúng tôi… Hình ảnh vật chất đó, tôi tôn kính như cội nguồn tạo ra sức mạnh và ân sủng đến từ Thiên Chúa”.

Ngài nổi tiếng trong 03 lãnh vực.

Thứ 01, về các văn bản của ngài chống với những người không muốn tôn kính ảnh tượng thánh (iconoclast).

Thứ 02, về luận án Về Đức Tin chính thống, một tổng hợp các văn bản của Giáo Phụ Hy Lạp (mà ngài là người sau cùng). Cuốn sách này làm nền tảng cho tư tưởng Đông Phương cũng giống như cuốn Tổng Luận (Summa) của Thánh Tôma Aquinô làm nền tảng cho Tây Phương.

Thứ 03, ngài là một trong hai đại thi hào của Giáo Hội Đông Phương. Ngài rất sùng kính Đức Mẹ và các bài giảng của ngài về Đức Mẹ cũng rất nổi tiếng.

Ngài qua đời năm 749. Là triết gia, thần học gia, nhà hùng biện, thi sĩ, Đức Giáo Hoàng Lêô XIII phong Ngài là Tiến sĩ Hội Thánh năm 1890.

Lm. Sta-nít-la-ô Nguyễn Đức Vệ