Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam
Ban Nghiên Huấn
**********
THƯỜNG HUẤN GIÁO DÂN THÁNG 7/2025
Bài 3: TÂM THẾ BÌNH AN VÀ CHIA SẺ TIN MỪNG: CHIA SẺ ĐỜI SỐNG & KINH NGHIỆM SỐNG ĐỨC TIN
Chủ đề Thường huấn của Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 2025 là: “Cùng Nhau Loan Báo Tin Mừng Trên Hành Trình Sống Đức Tin Với Niềm Hy Vọng.” Nhưng làm thế nào loan báo Tin Mừng khi tâm hồn người chia sẻ còn buồn bã? Làm sao sống đức tin với niềm hy vọng khi người Kitô hữu còn thất vọng nghi nan? Cho nên sự bình an trong tâm hồn là yếu tố tiên quyết để Kitô hữu có thể sống đức tin một cách tròn đầy, có thể chia sẻ Tin Mừng Cứu độ của Chúa cho tất cả mọi người. Như Lời Chúa đã phán: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em” (Ga 20, 21). Chúa đã ban bình an cho chúng ta trước khi sai chúng ta đi loan báo Tin Mừng, và nhờ ơn Chúa giúp chúng ta sẽ có được một tâm thế bình an trong đời sống đức tin cũng như trong cuộc loan báo Tin Mừng.
Bình an của Chúa trao ban cho chúng ta là như thế nào? Chúa đã phán: “Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi” (Ga 14, 27). Bình an theo kiểu thế gian là đi tìm kiếm sự an tâm thân xác cùng với những giá trị ngoại thân. Con người thế gian tìm kiếm bình an nơi tiền tài danh vọng quyền lực. Con người thuộc thế gian suốt đời chỉ lo cơm áo gạo tiền, vui chơi giải trí, tranh giành cướp đoạt… Chỉ lo vị kỷ mà không biết đến tha nhân và biết sống với Chúa.
Người con Chúa luôn luôn tìm sự bình an nơi Chúa, sự bình an đích thực mà chỉ có Chúa mới đem lại cho chúng ta. Bình an Chúa đem đến cho chúng ta một niềm vui sâu thẳm bền lâu. Dù trần gian còn nhiều gian nan thử thách nhưng người con Chúa sẽ có được một sự bình an nội tâm đích thực, bình an mà Chúa đã trao ban: “… để trong Thầy anh em được bình an. Trong thế gian, anh em sẽ phải gian nan khốn khó. Nhưng can đảm lên! Thầy đã thắng thế gian” (Ga 16, 33). Trong buổi tiếp kiến chung, ngày 15/5/2019, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô nói rằng: “Sự bình an mà Chúa Giêsu ban tặng không phải là sự vắng mặt của thử thách, nhưng là một sự hiện diện đầy tin tưởng, giúp ta đối diện với mọi thử thách. Khi có bình an trong tâm hồn, ta có thể làm chứng cho Tin Mừng mà không sợ hãi.” Bản tường trình Tổng kết giai đoạn 1 của Thượng Hội đồng (2023), số 31 cũng khẳng định: “Một cộng đoàn biết đón nhận và sống trong bình an của Chúa là nơi các tín hữu có thể can đảm làm chứng, kể cả trong thử thách. Bình an nội tâm là nền tảng cho một Hội thánh thừa sai.”
Đức cố Giáo hoàng Phanxicô dạy rằng, tâm thế bình an đến từ cuộc gặp gỡ cá vị với Chúa Kitô và là nền tảng để chia sẻ Tin Mừng: “Niềm vui của Tin Mừng tràn ngập tâm hồn và cuộc sống của tất cả những ai gặp gỡ Chúa Giêsu. Những ai để Chúa cứu độ mình thì được giải thoát khỏi tội lỗi, khỏi buồn sầu, khỏi sự trống rỗng nội tâm và cô đơn. Với Chúa Giêsu Kitô, niềm vui luôn luôn được tái sinh” (Đức Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium, số 6). Tài liệu Làm việc cho giai đoạn lục địa (DCS – Document for the Continental Stage, 2022) cũng nói rằng, việc loan báo Tin Mừng bắt đầu từ một nội tâm biết lắng nghe, sống bình an trong Chúa Thánh Thần: “Chúng ta được mời gọi trở thành những người lắng nghe Lời Chúa, mở lòng đón nhận Chúa Thánh Thần và đi trong bình an, để có thể trở thành một Hội thánh truyền giáo thực sự” (DCS, 30).
Khi có được tâm thế bình an trong Chúa, chúng ta mới đích thực là người môn đệ của Chúa, chúng ta mới có thể loan báo Tin Mừng Chúa cách hiệu nghiệm, chúng ta có thể chia sẻ Lời Chúa qua đời sống đức tin của chúng ta, bằng lời nói cũng như bằng hành động, nơi một cộng đoàn gia đình cụ thể cũng như với tất cả mọi người. Tài liệu Làm việc cho giai đoạn lục địa có một định nghĩa rõ ràng về việc chia sẻ Tin Mừng qua kinh nghiệm sống đức tin: “Chia sẻ đức tin không phải chỉ là giảng dạy giáo lý, nhưng là làm chứng bằng đời sống hằng ngày, từ kinh nghiệm bản thân, với niềm vui, lòng khiêm tốn và tâm thế bình an ” (DCS, 81). Đức cố Giáo hoàng Phanxicô thường xuyên đề cập đến mối liên hệ giữa tâm thế bình an nội tâm và việc chia sẻ Tin Mừng qua đời sống và kinh nghiệm sống đức tin. Ngài nhấn mạnh việc chia sẻ Tin Mừng không phải bằng lý thuyết, mà là đời sống và kinh nghiệm sống đức tin. Trong Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo 2022, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô mời gọi: “Người môn đệ loan báo Tin Mừng là người bình an trong tâm hồn vì biết mình được Chúa yêu thương, và chính tình yêu ấy thúc đẩy họ ra đi đến với tha nhân. Chúng ta không truyền bá một học thuyết, nhưng là chia sẻ một cuộc gặp gỡ đã làm biến đổi cuộc đời mình.” “Loan báo Tin Mừng không phải là áp đặt một chân lý, nhưng là chia sẻ một niềm vui, làm chứng bằng đời sống, một chứng tá sống động về Chúa Kitô phục sinh” (Evangelii Gaudium, số 121).
Một điển hình cụ thể đó là trong giờ sinh hoạt của các Cộng đoàn Cơ bản – như Cộng đoàn Gia Đình Chúa hay Cộng đoàn Gia Đình Cùng Theo Chúa, Thừa Sai Chúa Kitô: Mở đầu với lời kinh xin Chúa Thánh Thần hướng dẫn, sau đó là lắng nghe Lời Chúa và chia sẻ Tin Mừng qua đời sống ơn phước hằng ngày. Người tham dự sẽ chia sẻ đời sống và kinh nghiệm sống đức tin của mình với tất cả anh chị em. Người tham dự làm chứng tá đức tin qua việc chia sẻ Tin Mừng, qua sự động viên hướng dẫn giúp đỡ lẫn nhau, qua việc sống yêu thương bác ái trợ giúp tha nhân. Cộng đoàn sống và loan báo Tin Mừng bằng lời nói cũng như bằng hành động, sống yêu thương để Tin Mừng được lan tỏa qua cách sống, nâng đỡ trợ giúp lẫn nhau trên hành trình đức tin cũng như luôn tìm kiếm bình an của Chúa để có thể mang niềm vui Tin Mừng đến với mọi người.
Để có được sự bình an nội tâm và là người môn đệ đích thực của Chúa, chúng ta cũng cần phải có một tinh thần siêu thoát, như Lời Chúa dạy: “Đừng kiếm vàng bạc hay tiền giắt lưng. Đi đường, đừng mang bao bị, đừng mặc hai áo, đừng đi dép hay cầm gậy. Vì thợ thì đáng được nuôi ăn” (Mt 10, 9-10). Đức Phanxicô trong bài giảng tại nhà nguyện Thánh Marta, ngày 20/09/2018: “Để theo Chúa Giêsu, phải có một tâm hồn tự do, không bị trói buộc bởi của cải, địa vị hay đam mê. Người môn đệ đích thực là người sống trong tinh thần siêu thoát, để Thiên Chúa làm chủ đời mình.”
Tóm lại, người môn đệ Chúa luôn luôn bước đi theo Cứu Chúa Phục sinh với một đời sống mới trong Tình thương của Chúa, sống đơn sơ hiền lành khiêm nhường như Chúa (Mt 11, 29), luôn luôn biết cho đi là hơn nhận lãnh, trở nên khí cụ bình an yêu thương, chia sẻ niềm vui Tin Mừng bình an của Chúa với tất cả mọi người.
“… Bước theo Chúa bước đi trên đường mới
Với tình thương dựng xây nên thế giới
Sống khiêm nhu nhân ái mở nụ cười
Tâm bình an giữa muôn nơi nghịch cảnh.
Bước theo Chúa chấp nhận những dấu đanh
Thân bắt bớ hy sinh, không lo sợ
Xóa bất công bằng thương mến hiền lành
Chịu chết đi – sinh sôi … thời chọn lựa…”
Chúa Giêsu đã thắng thế gian với những sự ác – sự dữ – sự tội – bằng cách làm cho muôn vật được hòa giải, “… nhờ máu Người đổ ra trên thập giá, Thiên Chúa đã đem lại bình an cho mọi loài dưới đất và muôn vật trên Trời.” (Cl 1, 20b). Người môn đệ của Chúa cũng phải sống theo gương Thầy: sống một đời yêu thương hy sinh, khiêm nhu hiền lành, sống với tâm thế bình an để chia sẻ Tin Mừng của Chúa với vạn vật vũ trụ con người.
Hồi tâm:
1) Trong đời sống đức tin hằng ngày, đâu là những nguyên nhân khiến tâm hồn bạn đánh mất sự bình an nội tâm? Bạn đã làm gì – hoặc có thể làm gì – để tìm lại sự bình an đích thực nơi Chúa Giêsu?
2) Bạn đã từng cảm nghiệm được niềm vui hay ơn ích nào khi chia sẻ đức tin bằng lời nói hay việc làm cho người khác? Điều gì nâng đỡ bạn trong những lúc e ngại hay thất vọng khi loan báo Tin Mừng?
3) Theo bạn, một cộng đoàn đức tin sống “tâm thế bình an” và loan báo Tin Mừng cách hiệu quả sẽ mang những dấu hiệu cụ thể nào? Bạn đã và đang góp phần xây dựng cộng đoàn đức tin bạn đang sống như thế ra sao?
Lm. Giuse Nguyễn Ngọc Ngoạn